29 Tem
Yönetici 0 Yorum


Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!

Kategori: Tarihi Yapılar, Müzeler ve Antik Kentler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük

MÖ 7400 ile MÖ 6000 arasında 1400 yıl boyunca iskân edilen Çatalhöyük, yaşam biçimi ve sanatı ile insanlık tarihini aydınlatırken pek çok soruyu da beraberinde getiriyor.

Çatalhöyük, Konya’nın Çumra İlçesi’nin 10 km. doğusunda yer almaktadır. Höyük, farklı yükseklikte iki tepe düzü olan bir tepe şeklindedir. Bu iki yükseltisi nedeniyle çatal sıfatını almıştır.

Çatalhöyük ilk kez 1958 yılında J. Mellaart tarafından ziyaret edilmiş, 1961-1963 ve 1965 yıllarında kazısı yapılmıştır. Yüksek tepenin batı yamacında yapılan araştırmalar neticesinde, 13 yapı katı açığa çıkarılmıştır. En erken yerleşim katı ise M.Ö. 5500 yıllarına tarihlenmektedir. İlk yerleşme, ilk ev mimarisi ve ilk kutsal yapılara ait özgün buluntuları ile insanlık tarihine ışık tutan bir merkezdir.

9.000 yıl önce bugünkü Türkiye’nin orta kısımlarında bir grup neolitik insan bir nehir kıyısında yerleşmeye karar verdiler. Burada kurdukları şehir -bugün Çatalhöyük olarak biliniyor- kısa sürede 8.000 nüfuslu 2.000 haneli bir yerleşim bölgesi haline geldi. Kabaca 24 futbol sahası büyüklüğündeki bu şehirde sokaklar yoktu; insanlar bir yere gitmek için çatıların üzerinde yürümek zorundaydı. İnsanlar evlerine girmek için çatılardan aşağı inen merdivenleri kullanıyordu. Evlerin içindeki yaşam alanlarının duvarları, boğa, geyik, leopar, akbaba ve insan şekilli resimlerle kaplıydı.

Bu geç Taş Devri insanları taştan yaptıkları aletleri cilaladılar, tahıl ekmeye ve koyun beslemeye başladılar. Bunun yanısıra vahşi sığırları, domuzları ve atları avladılar; pek çok yabani ottan yararlandılar. Bu bölge tarım yapılan en eski yerleşim alanı değildi, ancak gerek büyüklüğü, gerekse hayli gelişmiş sanatsal faaliyetleri nedeniyle, ilk çiftçiler ve bunların yaşam şekilleriyle ilgili bilgi edinmek isteyenler için önemli bir başvuru kaynağı oldu.

Çatalhöyük’teki yerleşimin, şehirciliğin en iyi bilinen dönemi 7. ve 11. katlardadır. Dörtgen duvarlı evlerin duvarları birbirine bitişiktir. Ortak duvar yoktur, her evin kendi müstakil duvarı vardır. Evler ayrı ayrı planlanmış ve ihtiyaç duyulunca yanına başka bir ev yapılmıştır. Evlerin bitişik duvarları nedeniyle şehirde sokaklar mevcut değildir. Ulaşım düz damlar üzerinden olmaktadır. Şehri sınırlayan ve koruyan sur duvarları niteliğinde herhangi bir buluntuya rastlanmamıştır.

Bina yapımında kullanılan malzeme kerpiç, ağaç ve kamıştır. Evlerin temel derinlikleri azdır. Duvarlar arasında ağaç dikmeler vardır. Bu dikmeler üzerine gelen kirişler düz tavanı taşımaktadır. Tavan üst örtüsü kamış üzerine sıkıştırılmış kil topraktır.

Evler tek katlı olup, eve giriş damda açılan bir delikten merdivenle olmaktadır. Her ev bir oda ve bir depodan oluşur. Odaların içinde dörtgen ocaklar, duvarların ön kısımlarında taban döşemesinden yüksekliği 10-30 cm. arasında değişen sekiler ve duvar içinde dörtgen nişler bulunmaktadır. Duvarlar sıvalıdır, sıva üzeri beyaza boyandıktan sonra sarı, kırmızı ve siyah tonlarda resimler yapılmıştır. Kutsal odalar diğer odalara nazaran daha büyüktür.

Bu evlerin içindeki duvar resimleri yanında ise orijinal boğa başı, koçbaşı ve geyik başlarının sıkıştırılmış kil ile konserve edilmiş trofeleri duvarlara aplike edilmiştir. Bunların yanında rölyef halinde insan figürleri ile hayvan figürleri de görünmektedir. Çatalhöyük’te duvar resimleri en erken 10. en geç 11. tabakada bulunmuştur. En güzel ve gelişmişleri ise 7. ve 5. tabakalara aittir.

Bu resimler paleolitik insanın mağara duvarlarına yaptığı resimlerin bir gelenek olarak devamıdır. İnanç olarak avın bereketi için yapılan resimlerdir. Geç döneme doğru duvar resimlerinde ev sahnelerinin azaldığı ve kuş motifleri ile geometrik desenlerin ortaya çıktığı görülmektedir.

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

İlk Çağ insanının mağara duvarlarına yaptığı resimlerin devamı niteliğinde olan Çatalhöyük’te duvar resimlerinde av ve evle ilgili sahneler ile kuş motifleri ve geometrik desenler bulunuyor. Ayrıca, duvarlara, ölü gömme adetlerinin de resmedildiği gözlenmektedir.

Duvarlara resmedilmiş olan akbabalar tarafından parçalanan başsız insan figürlerinin ölü gömme adetleri ile ilgili olduğu sanılmaktadır. Akbabalar tarafından et kısmı yenerek temizlenen kemikler toparlanarak hasırlardan yapılmış bir örtüye sarılır ve ev içindeki şekillerin altına gömülürdü.

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Şekiller altında yapılan araştırmalarda çok sayıda iskelet ortaya çıkarılmıştır. Ölü hediyesi olarak kemikten yapılmış aletler, renkli taşlar, kesici aletlerden taştan baltalar, deniz kabuğundan yapılmış boncuklar konmuştur. Çatalhöyük kazısında ele geçen heykelcikler, ana tanrıça kültürünün (tapınma) başlangıcı ve zamanın inançları hakkında özgün bilgiler vermektedir. Pişmiş toprak ve taştan yapılmış bu heykelcikler 5 ila 15 cm. arasında değişen büyüklüktedir. Şişman, iri göğüslü, büyük kalçalı ve zaman zaman doğum yapar vaziyette tasvir edilmişlerdir. Bu özellikleri bolluk ve bereketi temsil etmeleri nedeniyledir.

Çatalhöyük’te ele geçen alet ve malzemelerin hemen hepsi taş, pişmiş toprak, baltalar, sığ tabaklar, yüksek kabartma bereket tanrıçası motifleri ile süs eşyası olarak kullanılan bilezik ve kolyelerdir. Pişmiş topraktan iri taneli hamura sahip, çarksız siyah ve kiremit renkli kaplar ve çanaklar bulunmuştur. Ayrıca ana tanrıça ve mukaddes hayvan figürü de pişmiş topraktan yapılmıştır.

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Kemikten yapılmış kesici ve delici aletler ile obsidyenden yapılmış mızrak ve ok uçları Çatalhöyük’te kullanılan en önemli malzemelerdir.

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı!   tarihi yapilar muzeler

Kazı buluntuları Konya Arkeoloji Müzesindedir. Bunların bir kısmı teşhir edilmiş, diğerleri ise depolarda koruma altına alınmış durumdadır.

Kaynak: Kadim Dostlar ™ Forum

Bu içerik 22.12.2008 tarihinde Sema tarafından, Tarihi Eserler – Yapılar | Antik Kentler bölümünde paylaşılmıştır ve 1880 kez okunmuştur. Bu içeriğin devamında incelemek isteyebileceğiniz 2 adet mesaj daha bulunmaktadır.

Çatalhöyük (MÖ 7400 ile MÖ 6000) | Bir Dünya Köyü, her şeyden önce Çatalhöyük vardı! orjinal içeriğine ulaşmak için tıklayın …



Yoruma Kapali

Otel - Pansiyon - Tatil - Gezi Arama Kutusu

En Beğenilen Tatil ve Seyahat Önerileri

Arşivler

UserOnline

63 Kullanıcı Çevrimiçi
Aktif Kullanıcılar: 52 Misafir, 11 Bot